Kapat

Vadeli İşlem Sözleşmesi Nedir?

Borsa İstanbul (BIST) Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası’nda (VİOP) işlem gören Vadeli İşlem Sözleşmeleri, sermaye piyasası araçları ile ekonomik ve finansal göstergeler üzerine düzenlenmiş, organize bir borsada işlem gören, kontrat büyüklükleri ve vadeleri standart olan sözleşmelerdir. VİOP, ileri bir tarihte, önceden belirlenen fiyat, miktar ve nitelikte ekonomik veya finansal göstergeyi, sermaye piyasası aracını, malı, kıymetli madeni veya dövizi alma veya satma işlemlerinin elektronik ortamda yapılabildiği bir piyasadır.

VİOP’ta hisse senedi, hisse senedi endeksleri, döviz (USD/TRY, EUR/USD), altın, emtia, elektrik vadeli işlem sözleşmeleri gibi enstrümanlarda işlem yapılabilmektedir.

Neden Vadeli İşlemler Sözleşmesi’ne yatırım yapmalıyım?

  • Riskten Korunma Amaçlı İşlemler
    Vadeli işlemler, sözleşmeye konu olan piyasalarda gelecekte ortaya çıkabilecek beklenmedik fiyat dalgalanmalarına karşı korunma imkânı sağlar. İleri vadeli döviz alacağı veya ödemesi olan bir yatırımcı, spot piyasadaki pozisyonunun tersi yönünde pozisyon alır. Bu işlem yatırımcıya oluşabilecek fiyat hareketlerine karşı riskten korunma imkanı vereceği gibi, kişi/şirkete ileriye yönelik finansal projeksiyon kurma avantajı da yaratır.
  • Yatırım Amaçlı İşlemler
    Yatırımcılar, piyasalardaki fiyat beklentileri doğrultusunda işlem yaparlar. Düşük fiyattan satın aldıkları varlığı, yüksek fiyattan satarak veya yüksek fiyattan sattıkları varlığı düşük fiyattan alarak kar elde etmek amacıyla yatırım yaparlar. Böylece piyasada likidite artışına katkı sağlamış olurlar.
  • Arbitraj Amaçlı Vadeli İşlemler
    Arbitraj amaçı yapılan vadeli işlemlerle yatırımcılar, eş zamanlı olarak spot ile vadeli piyasa arasındaki fiyat farklılıklarını yakalamaya çalışarak, düşük fiyatlı piyasadan alıp yüksek fiyatlı piyasada satarak bu fiyat farklılıklarından risksiz kar elde etme amacı güderler.
  • Portföy Çeşitlendirme Vadeli işlemler
    Portföy çeşitlendirmesi ve dolayısıyla da riskin yayılması açısından çeşitli seçenekler sunar. Ayrıca yatırımcı tek tek hisse senedi almaktansa, tek bir enstrüman ile BIST-30 Endeksi'ne yönelik işlem yapabilir.
  • Kaldıraç Avantajı
    VİOP’ta kaldıraçlı işlemler düşük teminat ile daha büyük pozisyon alma imkanı sağlar.
  • Çift Taraflı işlem İmkanı
    VİOP’ta açığa satış imkanı bulunmaktadır. Böylece yatırımcılar, fiyatlar yükselirken kazanç sağlayabildikleri gibi fiyatlar düşerken de kazanç elde etme imkanına sahip olmaktadırlar.
  • Karşı Taraf Riski

    VİOP’ta teminatlar Takasbank garantisi altında tutulmaktadır.

  • Vergi Avantajı

    VİOP’ta pay(hisse) senetleri ve endekslerine dayalı sözleşmelerden elde edilen kazançlar %0 stopaja tabidir. Pay ve Pay Endeksine dayalı sözleşmeler haricindeki sözleşmelerden elde edilen kazançlar için %10’dur. Kurumsal yatırımcıların elde ettikleri kazançların vergilendirmesi %0’dır.

VİOP'ta işlem yapmak için gereken başlangıç teminatları ne kadardır?

VİOP teminat yükümlülükleri, hali hazırda kurumumuzca Takasbank’ın belirlemiş olduğu güncel teminat yükümlülüklerinin 2 katı olacak şekilde belirlenmiştir.

Vadeli İşlem Sözleşmeleri Başlangıç Teminatları

Sözleşmeler Başlangıç Teminatı
XU030 1.550₺
XLBNK 1.810₺
X10XB 1.780₺
USD/TRY 870₺

USD/TRYK

850₺

EUR/TRY 1090₺
**EUR/USD 30$
**GBP/USD  55$
CHN/TRY 1.385₺
RUB/TRY 1.300₺
COTEGE (Pamuk) 1.465₺
WHTANR (Buğday) 1.630₺
WHTDRM  1.800₺
XAU/TRY (Altın) 60₺
**XAU/USD  110$
*XAG/USD (Gümüş) 30$
ELCBASM (Elektrik) 2.575₺
ELCBASQ 4.420₺
ELCBASY 9.565₺
HMSTR (Çelik) 470$
TELRF (Faiz) 380₺
Sözleşmeler Başlangıç Teminatı
AKBNK 70₺
ARCLK 440₺
ASELS 225₺
AEFES 340₺
ALKIM

300₺

BIMAS 775₺
CCOLA 1065₺
DOHOL 60₺
EKGYO 30₺
ENJSA 190₺
ENKAI 110₺
EREGL 225₺
FROTO 3095₺
GARAN 110₺
**GUBRF 1240₺
HALKB 70₺
HEKTS

315₺

ISCTR 65₺
ISFIN

100₺

ISGYO

30₺

KARSN

75₺

KCHOL 230₺
Sözleşmeler Başlangıç Teminatı
***KOZAA 435₺
***KOZAL 2430₺
KRDMD 120₺
MGROS 620₺
MPARK

410₺

ODAS

60₺

OYAKC 130₺
PETKM 105₺
PGSUS 1.285₺
SAHOL 95₺
***SASA 1020₺
SASX10 50₺
SISE 100₺
SOKM 210₺
TAHVL 335₺
TCELL 185₺
THYAO 200₺
TKFEN 205₺
TOASO 465₺
TSKB 20₺
TTKOM 95₺
TUPRS 1.375₺
ULKER 310₺
VAKBN 55₺ 
VESTEL  730₺
YKBNK 30₺

*Takasbank'ın belirlemiş olduğu teminat yükümlülüğünün 2,5 katı olarak uygulanmaktadır.

** Takasbank'ın belirlemiş olduğu teminat yükümlülüğünün 2 katı olarak uygulanmaktadır.
*** Takasbank'ın belirlemiş olduğu teminat yükümlülüğünün 1,5 katı olarak uygulanmaktadır.

Açıklama:

Tabloda yer alan rakamlar, Takasbank tarafından çeşitli zamanlarda değiştirilebilir. Gün sonunda, başlangıç teminatının altındaki durumlarda hesaplara Teminat Tamamlama Çağrısı yapılmaktadır.

BIST 30 Endeks Vadeli İşlem sözleşmesi üzerinden örnek:

BIST 30 Endeks yakın vadeli sözleşmesinde 1.620,50 fiyattan 1 kontrat alış(uzun pozisyon) yaptığımızı varsayalım. Başlangıç Teminatı: 1655 TL ile 1 sözleşme = Endeks / 10 hacminde işlem yapılabilir.*

Uzun(Long) Pozisyon - Alış

Hesabımızda bulunması gereken Başlangıç Teminatı: 1.655 TL

Alış Fiyatı : 1.620,50

Satış Fiyatı : 1.630

Alış İşlem Tutarı: 1.620,50*1*10 =16.205,00

Satış İşlem Tutarı: 1.630*1*10 =16.300

Kaldıraç : 16.205/1.655= 9,79

Kar : 16.300-16.205=95 TL

Pozisyon kapandıktan sonra hesabımızda 1.655+95= 1.750 TL olacaktır.

*VİOP’ta Endeks değeri spotun binde biri olarak ifade edilir, ama işlem hacmi bu rakamın 100 katıdır, dolayısıyla Endeks değerinin 10’da biri oranında hacim gerçekleşmiş olur.

Opsiyon Sözleşmesi Nedir?

Opsiyon sözleşmesi, iki taraf arasında yapılan ve alıcıya ödeyeceği belli bir tutar (opsiyon primi) karşılığında, belirli bir vadeye kadar bugünden belirlenen kullanım fiyatı üzerinden opsiyona dayanak teşkil eden bir malı satın alma veya satma hakkı tanır. Ayrıca satıcıya, alıcının haklarını kullanması durumunda sözleşmeye dayanak teşkil eden malı, kıymeti veya finansal göstergeyi satma veya alma yükümlülüğü getiren türev araçlardandır. Opsiyon sözleşmeleri, sigorta niteliği taşıyan anlaşmalardır.

Opsiyon Tarafları

  • Opsiyon Alıcısı → prim öder - hak sahibi
  • Opsiyon Satıcısı → prim alır - yükümlülük sahibi

Alım (Call) Opsiyonu

  • Prim ödeyen (opsiyonu alan) taraf için dayanak varlığı alma hakkı verir.
  • Bir diğer açıdan prim alan (opsiyonu satan) taraf için dayanak varlığı satma yükümlülüğü verir.

Satım (Put) Opsiyonu

  • Prim ödeyen (opsiyonu alan) taraf için dayanak varlığı satma hakkı verir.
  • Bir diğer açıdan prim alan (opsiyonu satan) taraf için dayanak varlığı alma yükümlülüğü verir.

Pay Opsiyonlar

BIST’te önceden belirlenen paylar için VİOP’ta Pay Opsiyon’ları bulunmaktadır.

Opsiyonları İşlem Gören Pay Senetleri

Pay Senedi Pay Senedi Kodu
Akbank AŞ AKBNK
Arçelik AŞ ARCLK
Aselsan  ASELS
Anadolu Efes Biracılık AEFES
Alkali Kimya ALKIM
Birleşik Mağazalar Aş BIMAS
Coca Cola İçecek AŞ CCOLA
Doğan Şirketler Grubu Holding AŞ DOHOL
Emlak Konut Gayrimenkul Yatırım EKGYO
Enerjisa ENJSA
Enka İnşaat ENKAI
Ereğli Demir ve Çelik Fabrikaları EREGL
Ford Otosan FROTO
Türkiye Garanti Bankası AŞ GARAN
Gübre Fabrikaları TAS GUBRF
Türkiye Halk Bankası AŞ HALKB
Hektaş HEKTS
Türkiye İş Bankası ISCTR
İş Finansal Kiralama AŞ ISFIN
İş Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı AŞ ISGYO
Karsan Otomativ KARSN
Koç Holding AŞ KCHOL
Koza Anadolu Madencilik İşletmeleri AŞ

KOZAA

Koza Altın İşletmeleri AŞ

KOZAL

Kardemir Karabük Demir Çelik KRDMD
Pay Senedi Pay Senedi Kodu
Migros Ticaret AŞ

MGROS

Medikal Park Hastaneler Grubu

MPARK

Odaş Enerji

ODAS

Oyak Çimento Fabrikaları AŞ

OYAKC

Petkim Petrokimya Holding AŞ PETKM
Pegasus Hava Taşımacılığı AŞ PGSUS
Hacı Ömer Sabancı Holding AŞ SAHOL
Sasa Polyester Sanayi AŞ

SASA

Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları SISE
Şok Marketler Ticaret AŞ

SOKM

Tav Havalimanları Holding

TAHVL

Turkcell İletişim Hizmetleri AŞ TCELL
Türk Hava Yolları AO THYAO
Tekfen Holding AŞ

TKFEN

Tofaş Türk Otomobil Fabrikası TOASO
Türkiye Sınai Kalkınma Bankası AŞ

TSKB

Türk Telekomünikasyon AŞ TTKOM
Tüpras Türkiye Petrol Rafinerileri TUPRS
Ülker Biskuvi Sanayi AŞ

ULKER

Türkiye Vakıflar Bankası TAO VAKBN
Vestel Elektronik Sanayi ve Ticaret  AS

VESTEL 

Yapı ve Kredi Bankası AŞ YKBNK

Avantajlar

  • Uygun teminat şartları
  • Kaldıraç etkisiyle düşük miktarla yüksek kâr elde etme imkânı
  • Beklenmedik fiyat hareketlerinden korunma
  • Aynı risk düzeyinde olup daha fazla getiri elde etme veya korunma amacıyla doğru uygulanan stratejilerle portföy çeşitlendirme imkanı sunması

Riskler

  • Kaldıraç etkisi nedeniyle yüksek miktarda zararla karşılaşma riski
  • İşleme açılan riskli pozisyonlar nedeniyle, ortaya çıkacak zarar miktarının teminat kaybına yol açması ve işlemlerin durdurulması
  • Opsiyonun alan tarafın riski ödediği primle sınırlıyken satan taraf için risk sınırsız olabilir.

VİOP Risk ve Fiyat Bilgilendirme Formu için tıklayınız.

Opsiyon sözleşmeleri hakkında daha detaylı bilgi için tıklayınız.

Vadeli İşlem ve Opsiyon Piyasası seans saatleri*

Detaylı bilgi için tıklayınız.

VİOP İşlem Komisyonları

Ücret ve komisyonlar için tıklayınız.

İşlem Kanalları

VİOP işlemlerinizi Garanti BBVA Yatırım Şubelerimizdeki uzman yatırım danışmanlarımız aracılığıyla ve hızlı, pratik, güvenilir ve zengin içerik desteğiyle sunduğumuz tüm platformlarımızdan gerçekleştirebilirsiniz.

 

Tüm sorularınız için Yatırımcı Destek Merkezi’mize 444 0 630 numaralı telefonumuzdan hafta içi 5 gün 09:00-19:30 saatleri arasında ulaşabilirsiniz.

 

Yardım için her zaman buradayız!

Sizin memnuniyetiniz bizim için çok önemli

444 0 630